گیاه دارویی زیره سیاه اروپایی Carum carvi

زیره سیاه اروپایی (دوساله)

Carum carvi

Caraway

Apiaceae

 

معرفی و گیاهشناسی
زیره سیاه دارای فرم های یکساله، دو ساله و چند ساله است. که در این میان فرم های دو ساله اش (C.carvi f.biennis) به صورت گسترده ای در جهان کشت و  کار می شوند. دارای ریشه ی دو کی شکل به ضخامت یک بند انگشت، برگ های بریده بریده، که برگ های تحتانی  دارای بریدگی های بیشتر هستند. دارای گل های سفید یا صورتی که به فرم چتر مرکب دیده می شوند. میوه اش فندقه ی شیزو کارپ است که دارای 5 خط طولی می باشد.

نیازهای اکولوژیکی
گیاهی است که در سال اول به نور و حرارت زیاد نیاز ندارد و در سال دوم در دمای 16 – 20 به گل می رود و میوه می دهد. نیازمند آب فراوان بخصوص در مرحله ی ساقه دهی و تشکیل گل است. خاک هایی با بافت متوسط (رسی شنی) را می پسندد. pH مناسب برای این گیاه 8/4 تا 8/7 می باشد. بطور وحشی در ارتفاعات 3000 – 2000 متری می روید.

کاشت،داشت،برداشت 
اوایل بهار (یا اواخر اسفند ماه) کشت صورت می گیرد. بذور با فواصل 30 تا40 سانتی متر کشت می شوند.10 تا 20 کیلوگرم بذر برای یک هکتار زمین مناسب است. چون گیاه در سال دوم مورد بهره برداری قرار می گیرد، می توان در سال اول گیاهان یکساله ای مثل شوید یا زیره سیاه یک ساله را در بین ردیف ها کشت نمود.
در مورد عملیات داشت، کولتیوار زدن بین ردیف ها و مبارزه با آفات و علف های هرز ضروری است. علف کش مرکازین قبل از کاشت و آفالون بعد از رویش می توانند مورد استفاده قرار گیرند. در صورت هجوم علف هرز سس،می توان از علف کش رگلون استفاده کرد ولی مبارزه ی شیمیایی با این علف هرز چندان موفقیت آمیز نیست. کنه هم آفت مهم زیره سیاه می باشد که خسارت سنگینی به این گیاه می رساند و بایستی با این آفت مبارزه شیمیایی نمود.
برداشت در زمان رسیدن بذور (اوایل مرداد ماه) صورت می گیرد. شاخه های دارای بذر را جمع آوری نموده سپس بذور را از آنها جدا می کنند. عملکرد به طور متوسط 1 تا 5/1 تن در هکتار است.

فرآوری
اسانس گیاه بیشتر در میوه ها وجود دارد. اسانس در حفره های شیزوژن ذخیره می شود و میزان اسانس در بذرها 3 تا 7 درصداست. ترکیبات اسانس زیره سیاه عبارتنداز: کارون (50 تا70 درصد)،لیمونن (25تا30 درصد)،دی هیدرو کارون، کاروئول و ... . اسانس اش بوسیله ی تقطیر با بخار آب حاصل می شود و قبل از این عمل بایستی میوه را بخوبی له نمود. اسانس زیره مایعی بی رنگ یا متمایل به زرد، دارای pH خنثی که به میزان کمی در آب حل می شود. نگهداری اسانس در محلی خنک در شیشه های در بسته و دور از نور و روشنایی صورت می گیرد.

خواص و کاربرد
ضد نفخ، شیر افزا (برای مادران شیرده)، هضم کننده غذا، ضد کرم ، ضد تشنج و طبق یافته های علمی جدید مانع رشد برخی باکتری ها می گردد.

و ادامه دارد ...  

تصاویر این گیاه

مقالات علمی در مورد این گیاه