گیاه دارویی مریم گلی Salvia officinalis

مریم گلی

Salvia officinalis

Sage – Purple Sage

Lamiaceae

معرفی و گیاهشناسی
مریم گلی یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی مورد استفاده در طب سنتی است که نام علمی آن از کلمه ی لاتین سالوار Salvare  به معنای شفادهنده گرفته شده است. مریم گلی یک گیاه دارویی علفی و چندساله است که ارتفاع اش به 40 تا 80 سانتی متر می رسد. قسمت های مختلف این گیاه دارای کرک های خاکستری رنگ است و برگ های این گونه ی مریم گلی برخلاف گونه های دیگر بلند و نیزه ای شکل می باشد. گل های این گیاه به رنگ آبی مایل به بنفش هستند. میوه ی این گیاه فندقه ای است به رنگ قهوه ای تیره و وزن هزار دانه ی آن 6/7 تا 8/7 ذکر گردیده است.

پراکنش و نیازهای اکولوژیکی
مریم گلی بومی مناطق شمال مدیترانه است و این گیاه بومی کشورمان نیست ولی بخاطر اهمیت دارویی اش در کشورمان کشت و کار می شود. مریم گلی گیاهی است که به گرما و هوای خشک برای رشد مطلوب نیاز دارد و خاک های دارای بافت متوسط را برای رویش می پسندد.

کاشت، داشت و برداشت
برای آماده سازی زمین در فصل پائیز عملیات شخم و افزودن کود دامی پوسیده انجام می گیرد. تکثیر این گیاه بوسیله ی بذر یا از طریق تقسیم بوته امکان پذیر است و برای این کار معمولا در روش کشت مستقیم بذور را در اواخر آبان ماه در ردیف هایی با فاصله ی 50 سانتی متر و با فاصله ی 50 سانتی متر از هم کشت می نمایند. کشت غیر مستقیم بذور در اوایل بهار با استفاده از خزانه هوای آزاد صورت می گیرد. نشاهای حاصل را در اوایل پائیز به زمین اصلی منتقل می نماییم.  میزان بذر مصرفی در روش کشت مستقیم 15 تا 20 کیلوگرم است و در روش کشت غیرمستقیم 5/1 تا 2 کیلوگرم می باشد که نشان دهنده ی صرفه جویی اقتصادی در کشت غیرمستقیم می باشد. تکثیر این گیاه از طریق تقسیم بوته در مورد گیاهان 3 تا 4 ساله در فصل پائیز قابل انجام می باشد.

عملیات داشت این گیاه شامل آبیاری منظم، استفاده از کودهای شیمیایی در صورت نیاز (البته حتی المقدور توصیه به استفاده ی بسیار کم از این کودها در کشت گیاهان دارویی می باشد بخصوص اگر قصد صادرات دارید !!) و مبارزه با علف های هرز می باشد.
برداشت شامل چیدن برگ ها یا قطع پیکر رویشی گیاه است که از سال دوم به بعد می توان 2 تا 3 مرتبه این عمل را انجام داد. میزان عملکرد محصول تازه ی این گیاه در سال دوم 5/2 تا 3 تن در هکتار ذکر شده است که در سال های بعد این میزان افزایش چشمگیری می یابد.

فرآوری
برگ ها و سرشاخه های مریم گلی دارای اسانس، موسیلاژ، ترکیبی به نام سالوین، فلاونوئید، ساپونین و .. هستند. اسانس این گیاه دارای ترکیباتی چون تویون، سینئول، کامفور، پینن و .. است و به رنگ زرد بسیار کمرنگ می باشد.

خواص درمانی و کاربرد
برگ ها و سرشاخه های گلدار مریم گلی خواص درمانی متعددی دارند که مهمترین آنها عبارتند از: ضدعفونی کننده (در صورت استفاده ی خارجی)، ضدتشنج، کمک کننده به هضم غذا، کاهش دهنده ی قند خون، ضدنفخ و ... .

احتیاطات مصرف: مصرف این گیاه در دوران بارداری منع شده است و فرآورده های حاصل از این گیاه سبب کاهش ترشح غدد شیری در مادران می شوند.
نحوه ی مصرف: 2 تا 3 گرم برگ خشک شده را بصورت دمکرده سه بار در طول روز مصرف نمائید.

و ادامه دارد ...

 تصاویر این گیاه

مقالات علمی انگلیسی در مورد این گیاه

مقالات علمی فارسی در مورد این گیاه

 از این به بعد قصد دارم در پایان هر مطلب یک یا دو سوال مطرح کنم و تمایل دارم شما دوستان علاقه مند به گیاهان دارویی در قسمت نظرات این مطلب، به این سوالات پاسخ بدهید. اگر می خواهید پاسخ هایتان خصوصی باشه و برای دیگران قابل دیدن نباشه در هنگام پاسخ دادن گزینه ی پاسخ خصوصی را انتخاب کنید. و اما سوالات:
1- به نظر شما چرا با این همه صحبت از گیاهان دارویی در کشورمان و این همه غرور ملی در مورد سوابق تاریخی ایرانیان در طب گیاهی، ما از بسیاری از کشورهای دیگر در زمینه ی تولید و فرآوری گیاهان دارویی عقب هستیم؟!!
2- علت نامگذاری این گیاه در زبان فارسی به نام مریم گلی چیست؟!